De UGent staat de komende decennia voor een historische transformatie. Met UGent Verbeeldt 2050 worden campussen vernieuwd, verplaatst en verbonden. Logistiek beheerder Jeroen Vanden Berghe en beleidsadviseur Tristan Verleyen geven een inkijk in de plannen op korte en iets langere termijn. “Het is een sterke toekomstvisie voor de UGent. En het pad ernaartoe? Dat leggen we samen af.”
Het doel is ambitieus: tegen 2050 brengt UGent haar 11 faculteiten onder in drie campusclusters, met meer ruimte voor ontmoeting, gedeelde faciliteiten en een duurzame, goed bereikbare campusomgeving.
De werkzaamheden zijn volop bezig. Zoals de bouwwerf van de nieuwe fietsenparking tussen het Ufo en het rectoraat: het uitzicht vanuit het bureau van Jeroen Vanden Berghe zet meteen de toon: de komende 25 jaar staat de UGent in de steigers. Als logistiek beheerder overziet Jeroen alle universitaire gebouwen en bijbehorende financiën. “Gebouwen zijn zoveel meer dan alleen de plek waar onderwijs en onderzoek plaatsvinden”, zegt Jeroen. “Het gaat vooral om de vraag voor wie we dat doen en welke toekomstvisie daarachter zit, met oog voor maatschappelijke uitdagingen zoals duurzaamheid en klimaatvriendelijke mobiliteit.”
Ook Tristan Verleyen schuift aan. De beleidsadviseur van het functiedomein Campus en Gebouw zit mee aan de tekentafel van het ambitieuze UGent Verbeeldt 2050. “Denk aan Campus Ardoyen, waar sinds kort een nieuw plein met trappen afloopt naar de vijver”, vertelt Tristan. “Deze infrastructuur zorgt voor een echte belevingsverandering op de campus: een plek waar studenten, onderzoekers en ondernemers elkaar spontaan ontmoeten.”
“Gebouwen zijn zoveel meer dan alleen de plek waar onderwijs en onderzoek plaatsvinden”
Wat is UGent Verbeeldt 2050?
UGent Verbeeldt 2050 is het ambitieuze toekomstplan van de universiteit om haar versplinterde campussen te herorganiseren. Tegen 2050 zullen alle 11 faculteiten in Gent ondergebracht worden in drie zones: de Stadscluster, Middencluster en Zuidcluster. Met dit langetermijnplan wil de UGent haar infrastructuur vernieuwen en klaarstomen voor de uitdagingen van de komende decennia.
Vliegwiel
Bij stilstand zou de universiteit enorme kansen missen. “Onze grote campusinvesteringen werken als een vliegwiel”, ziet Tristan. “Omdat ze aantrekkingspolen worden, stimuleren de investeringen bijvoorbeeld de overheid om op haar beurt te investeren in openbare infrastructuur, zoals fietspaden of een snelle tramlijn. Het trekt ondernemers aan die onderzoekssamenwerkingen met de UGent willen aangaan. Rondom de campussen ontstaan winkels, horeca of studentenhuisvesting.”
Jeroen vult aan: "Daarom zullen de drie clusters ook geen geïsoleerde eilanden worden. Gent is een groeistad. Ons plan zal de stadsontwikkeling juist aanjagen, ook in de Midden- en Zuidcluster. Zo spreidt de levendige dynamiek van de universiteit zich evenwichtiger over Gent uit.”
Status quo is geen optie
“Dat de 21 campussen momenteel versnipperd liggen over heel Gent, is op vele vlakken inefficiënt”, zegt Jeroen. “Bovendien naderen sommige gebouwen stilaan hun houdbaarheidsdatum.”
Het masterplan UGent Verbeeldt 2050 vraagt een historische investering van 2,35 miljard euro. "Onze eigen middelen volstaan hiervoor niet en de overheid financiert maar een belachelijk klein deel", zegt Jeroen stellig. “Er is nood aan alternatieve financiering en daarvoor wordt het komende jaar doorslaggevend. We gaan in gesprek met onder meer banken en vastgoedvennootschappen om het financieel te doen kloppen.”
Zo zal de universiteit voor het eerst in haar tweehonderdjarige geschiedenis externe schulden moeten maken. Maar niets doen is geen optie. Tristan: "Een groot deel van onze gebouwen zijn 40 à 50 jaar oud. Het is een wetmatigheid in vastgoed dat de beheerskosten vanaf dan exponentieel stijgen." Jeroen beaamt: "Het status quo behouden zou minstens evenveel kosten. Mensen vergeten soms dat in een bestaand gebouw blijven ook veel kosten met zich meebrengt, soms zelfs meer dan verhuizen of een nieuw gebouw zetten.”
"Het status quo behouden zou minstens evenveel kosten. Mensen vergeten soms dat in een bestaand gebouw blijven ook veel kosten met zich meebrengt"
Samen als sleutelwoord
Verbondenheid loopt als een rode draad doorheen het hele project: tussen faculteiten, tussen generaties gebouwen, en tussen de universiteit en de stad Gent.
Met het masterplan zet de UGent volop in op het flexibel delen van ruimten en faciliteiten tussen faculteiten. Naast efficiëntiewinsten heeft dit een nog hoger doel: ontmoeting als hartslag van het universitaire leven. "Mensen fysiek samenbrengen leidt tot dialoog, kennisontwikkeling en kennisdeling”, zegt Jeroen. “We weigeren resoluut om een Netflix-universiteit te worden waaraan je enkel nog op afstand deelneemt. ‘Samen’ is het sleutelwoord van dit hele project."
Die verbinding gaat verder dan de eigen faculteit. Op de gedeelde campussen ontstaan onverwachte ontmoetingen: een student filosofie die de rechtsbibliotheek ontdekt, of een student economie die kennismaakt met de nieuwste toepassing van de biotechnologie. “Net die contrasten en die diversiteit maken deze universiteit fantastisch”, vindt Jeroen.
Nu het masterplan er ligt, start komend jaar de realisatie op terrein. Een belangrijk symbooldossier is het gebouw S11 op campus Sterre. “Het duurde 3,5 jaar om alle vergunningen in orde te krijgen, maar nu kunnen we eindelijk beginnen bouwen”, aldus een opgeluchte Tristan. Naast een nieuw plein en buurtweg komt er ook een nieuwe fietsinfrastructuur, mét een fietsbrug tussen Campus Sterre en Campus Ardoyen.
Tristan en Jeroen willen benadrukken dat het hele project niet om de stenen draait, maar om het welzijn van de mensen. Tristan vat samen: "Het gaat om basisbehoeften: een groene omgeving met fijne ontmoetingsplekken waar ook aan de innerlijke mens wordt gedacht. En bovenal: goed onderwijs en goed onderzoek verdienen een goede infrastructuur. Dat zorgt ervoor dat studenten en medewerkers zich hier echt thuis voelen."
Welke tip geef jij UGent'ers voor het komende academiejaar?
Tristan Verleyen: "Ga op ontdekking op onze campussen. Een gloednieuw gebouw geeft je een voorproefje van onze mooie toekomst. Mijn persoonlijke tip: de vernieuwde binnentuin van de Plateau-Rozier."
Jeroen Vanden Berghe: "Aan de UGent is iedereen op een of andere manier wel met elkaar verbonden. Of je nu lesgeeft, gebouwen onderhoudt of facturen boekt: jij draagt direct bij aan elk succesverhaal dat deze universiteit schrijft. Dat motiveert me elke dag om er vol voor te gaan."
Lees ook
Campus Oostende: de passie van Ellen en Tina voor marien onderzoek reikt tot in Hawaï en Indonesië
Professor en diepzee-ecologe Ellen Pape en doctoraatsonderzoekster Tina Agustina werken allebei op Campus Oostende. Ze delen naast een campus ook een interesse in ecologie en de wisselwerking tussen de zee en menselijke activiteit.
TechTransfer: de springplank voor wetenschappelijk onderzoek
Hoe zorg je dat wetenschappelijke doorbraken de weg vinden naar de echte wereld? Dat is de missie van TechTransfer UGent. ‘Wij doen aan communitybuilding, stellen labo’s ter beschikking en ondersteunen bij businessplannen om spin-offs een duw in de rug te geven.’
Aini en Ariane over hun studentenverenigingen: “Onze vereniging is het beste medicijn tegen heimwee”
Ze kenden elkaar niet voor de fotoshoot naar aanleiding van de opening van het academiejaar, maar na een paar minuten poseren was de klik er meteen. “We voelden ons net fotomodellen!”, lachen Aini Guna Risma en Ariane Twagiramungu enthousiast.
Van het Ecuadoraanse Amazonegebied tot in Gent: Dayana en Thomas verleggen grenzen
Masterstudente Dayana Garzón ruilde het Ecuadoraanse Amazonegebied in voor de UGent. Hier zet ze haar passie voor duurzaamheid om in concrete oplossingen, onder begeleiding van professor Thomas Hermans. “Met basiskennis over land- en watergebruik kan je levens redden.”
