Terwijl tarwe, rijst en maïs de winkelrekken domineren, blijven tal van voedzame en verrassend lekkere gewassen onder de radar. Onderzoeker Simoun Bayudan wil daar verandering in brengen. Met innovatieve technieken en een scherp oog voor consumentengedrag onderzoekt hij hoe deze onderbenutte gewassen opnieuw een plek op ons bord kunnen veroveren en misschien wel de volgende superfood worden.
Wat onderzoek je precies, Simoun?
“Ik onderzoek welke vergeten en onderbenutte gewassen meer aandacht verdienen. In de supermarkt zie je altijd dezelfde producten gemaakt van tarwe, rijst of maïs. Nochtans bestaan er zoveel meer gewassen die we goed kunnen gebruiken zoals boekweit, lupine- en tuinbonen. Bovendien zijn die onderbenutte gewassen vaak lekkerder en gezonder dan we denken.”
Hoe probeer je die vergeten gewassen opnieuw onder de aandacht te brengen?
“Op verschillende manieren. Eerst kijk ik naar wat de consument verwacht: wil men iets lekkers, iets gezonds of iets goedkoops? Vervolgens breng ik ook de waardevolle eigenschappen van die gewassen in kaart. Tot slot bekijk ik wanneer het juiste moment is om zo’n nieuw gewas in de schijnwerpers te plaatsen.”
Wat hoop je te ontdekken?
“Ik hoop te achterhalen hoe we die vergeten gewassen het best kunnen promoten. Waar moeten we op inzetten? Zijn mensen vooral op zoek naar iets dat niet veel kost en moeten we prijs verlagen? Of zijn ze eerder op zoek naar premium producten en moeten we zo de aandacht trekken?
Dat doen we uiteraard op een verantwoorde en duurzame manier. We gaan geen nieuwe gewassen promoten die bestaande voedingsmiddelen verdringen of die onze industrie nog niet kan verwerken. Het is zoeken naar het juiste evenwicht.”
Hoe pak je dat onderzoek concreet aan?
“Ik doe dit voornamelijk in de Food Market Research Hub, een onderzoekslab op campus Coupure, waar we mensen uitnodigen om verschillende producten te evalueren. Via enquêtes leren we hoe ze tegenover die nieuwe producten staan.
Maar het gaat niet enkel om wat ze zeggen, ook om wat ze net niet zeggen. Daarom observeren we ook hun gedrag tijdens het proeven. Welke verborgen, subtiele reacties laten ze zien?
We hebben onlangs geïnvesteerd in technologie om die impliciete reacties nog beter te detecteren. Denk bijvoorbeeld aan de gelaatsuitdrukkingen of oogbewegingen die je maakt als je een raar ingrediënt op een voedselverpakking leest. Binnenkort gaan we die reacties kunnen omzetten in bruikbare data. Daar kijk ik enorm naar uit."
Ben je benieuwd naar wat er in het labo gebeurt? Word UGent-foodie en ontdek zelf de wereld van het voedselonderzoek. Als UGent-foodie kun je deelnemen aan onze studies: van het proeven van nieuwe voedingsproducten tot het delen van je mening via korte enquêtes.
Wanneer kunnen we die nieuwe voedingsmiddelen vinden in de winkel?
“Die zijn nu al verkrijgbaar, vooral in biowinkels. Maar er zijn zoveel meer mogelijkheden. Ik wil graag meer mensen bewust maken van het bestaan van vergeten gewassen. Sommige consumenten staan open voor nieuwe ervaringen, en die overtuig je snel. Een ander idee is zulke producten te serveren in refters op school en zo de markt te laten groeien.
Ik ben optimistisch dat het gaat lukken. Het is trouwens al eerder gebeurd, kijk maar naar quinoa. Niemand wist wat quinoa was, maar toen mensen doorhadden dat het een superfood was, explodeerde de populariteit. Zo gaat dat vaak met innovatie: een kleine groep neemt het voortouw en daarna volgt de rest.”
Wat wordt volgens jou de volgende superfood?
“Dat zou gierst kunnen zijn. Dat is een erg voedzaam en vezelrijk gewas uit Afrika en heeft alle potentieel om een superfood te worden. Maar eerst moet het natuurlijk bekender worden bij de consument en dat is waar mijn onderzoek ronddraait.”
Wat is jouw favoriete gerecht met zo’n vergeten gewas?
“Boekweitpannenkoeken of ‘galettes’, een typisch gerecht uit Bretagne. Je vindt ze met verschillende vullingen, heerlijk! Wist je trouwens dat Japanse soba-noedels ook met boekweit gemaakt worden? Daarom verschillen ze zowel qua smaak als textuur van gewone noedels.”
Kweek je zelf vergeten gewassen?
“Nee, ik heb geen tuin, wat ik jammer vind. Gelukkig heb ik wel vrienden met een tuin. Daar ga ik vaak langs en doe een beetje alsof het mijn eigen tuin is (lacht). Ook mijn vader is sinds zijn pensioen opnieuw beginnen tuinieren. Hij is heel nieuwsgierig en wil altijd nieuwe groenten proberen.
In zo’n moestuin zie je trouwens ook snel de problemen als je te weinig plantsoorten teelt: de grond wordt ongezond en planten worden vatbaarder voor ziektes. Hoe meer je afwisselt tussen verschillende gewassen, hoe beter. Net zoals op je bord”
Wou je altijd al voedingsonderzoek doen?
“Eigenlijk niet, ik wilde dokter worden. Ik geloofde lang in het stereotype beeld dat je dokter, ingenieur of advocaat moest worden om succesvol te zijn. Als tiener bereidde ik me dan ook voor om geneeskunde te studeren. Maar in m’n achterhoofd bleef ik toch altijd met eten bezig (lacht).
Simoun Bayudan: "Gierst is een erg voedzaam en vezelrijk gewas uit Afrika en heeft alle potentieel om een superfood te worden."
Toen ik een studierichting moest kiezen wilde ik het beste van twee werelden: medische wetenschap en voeding. Daarom heb ik voedingsleer gekozen. En zo ben ik uiteindelijk in de vakgroep Landbouweconomie terechtgekomen.
Hoe ontstond je fascinatie voor eten?
“Ik ben opgegroeid in de Filippijnen. Ik herinner me dat mijn moeder, tante en oma elke zondagochtend naar de markt gingen. Ze kwamen terug voor we wakker waren en bereidden dan het eten voor die dag. Als kleine jongen zat ik erbij en keek ernaar (lacht). Mijn interesse in eten is nooit meer weggegaan.”
Mis je de Filipijnse keuken?
“Nee, niet echt, ik vind veel dingen lekker. Ik houd bijvoorbeeld ook erg van de Franse keuken. En mijn favoriete gerecht is iets typisch Nederlands: frieten met pindasaus!”
Simoun Bayudan werkt aan de vakgroep Landbouweconomie in de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen en verdedigt binnenkort zijn doctoraat. Daarna wil hij onderzoek blijven doen in de voedingsindustrie.
Lees ook
Manon maakt gezonde suikers: “Door mijn onderzoek let ik zelf ook meer op wat ik eet”
Manon Steynen van de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen probeert ongezonde suiker om te zetten in gezonde suiker.
“Natuurlijk kan bier nog steeds verbeterd worden!”
Hoe brengen we meer variatie in de smaak van onze bieren? Kunnen we alcoholvrij bier lekkerder maken? Hoe vermijden we kwaliteitsverlies als we bier langer bewaren? En wat zijn de mogelijkheden om glutenvrij bier te brouwen?
Zelf kombucha maken? “Let bij fermenteren op voor ontploffende flessen!”
Je vindt kombucha steeds meer terug in de supermarkt en op café. Maar wat is dat zurige gefermenteerde drankje precies en hoe kan je zelf kombucha maken?
Zo vermijd je parasieten op reis
Vakantie! Je kijkt al uit naar al de heerlijke dingen die je gaat eten op reis, maar wacht … Kan je zomaar om het even wat eten? “Er zijn toch een aantal voedingswaren waar je wat voorzichtig mee moet zijn.” Professor Sarah Gabriël vertelt ons hoe je kan vermijden dat je parasieten terug mee naar huis neemt.
