Planten kunnen zelf ‘vertellen’ dat ze dorst hebben

Kathy Steppe

“De meeste mensen geven te veel water aan hun planten. Of te weinig. Exact weten hoeveel water je moet geven is niet makkelijk”, zegt professor Kathy Steppe. Zij gaat met sensoren minutieus na wanneer planten water nodig hebben en hoeveel.

Kathy plaatst verschillende sensoren op, in en rond planten om te bepalen wat de plant precies nodig heeft. Het begint met een sapstroomsensor, waarbij een verwarmingselement rond de stengel van een plant geplaatst wordt en de warmtebalans gemeten wordt. “Wanneer water binnen de vaten of ‘buisjes’ van een plant stroomt, dan vindt er een verplaatsing van warmte plaats. Op basis daarvan kan onze sensor meten hoeveel water de plant verbruikt. Met die informatie kunnen we tot op de milliliter bepalen hoeveel water je de plant moet geven.”

Hangende bladeren

Geef je je plant te weinig water? Dan gaan de blaadjes naar beneden hangen - wat wijst op verwelking - en krijgen ze misschien wel een bruin kleurtje. “Door ons onderzoek weten we dat je plant dan al enkele dagen te weinig water heeft. Het water dat opwaarts door de plant stroomt in de vaten zijn continue waterkolommen - zie het als rietjes die het water verspreiden doorheen de plant. Net als bij rietjes in een leeg glas, zuigen ze enkel nog lucht als er geen water is. Op dat moment breken de waterkolommen.”

Dat proces maakt geluid. “Als zo’n waterkolom breekt, horen we met onze sensor een soort klikgeluid”, legt Kathy uit. “Hoe vaker we dat geluid horen, hoe meer waterkolommen breken en hoe kleiner de kans is dat je plant het overleeft. Van zodra er te veel waterkolommen zijn gebroken, valt je plant niet meer te redden.”

Huiskamer

Met andere woorden: je kan een planten horen smeken om water. “Met een akoestische sensor weliswaar. Met het blote oor kan je het helaas niet horen, daarvoor is het niet luid genoeg. De sensor is ongeveer de grootte van een muntstuk en werkt zoals een stethoscoop bij de dokter.”

Sapstroomsensoren worden nu al gebruikt bij sommige telers, maar de akoestische sensor is nog niet beschikbaar voor het grote publiek. “Ik hoop dat we dat in toekomst wel kunnen. Zelf zou ik het ook handig vinden, want ik moet toegeven: sommige van mijn planten doen het niet zo goed (lacht).” In tussentijd voel je dus maar beter aan de grond van je kamerplanten om te voelen of er water nodig is.

Kathy Steppe
67-33

Kathy Steppe studeerde in 2000 af als bio-ingenieur. In 2004 rondde ze haar doctoraat af en in 2008 werd ze professor aan de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen en leidt ze het labo ‘Plant Ecology’. Haar favoriete plekje aan de UGent is de binnentuin van de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen omdat daar een boom staat die groeit dankzij de sensoren waar ze onderzoek naar doet. Je kan de boom ook zelf volgen op TreeWatch.net.

Zomer 2022

Onze onderzoekers delen hun inzichten over enkele zomerse thema’s. Lees over zonnecrème, aanschuiven in festivalrijen, hoe je de zomer doorkomt zonder zweetgeur, en veel meer.

Lees ook

Bomen en granaten: een verhaal van veerkracht van de natuur

Wat als bomen konden praten? Zo nu en dan gebeurt het. En dan geven ze een blik op het verleden. Zo vertelt een 250-jarige eik uit het kasteelpark van Elverdinge nabij Ieper meer over de Eerste Wereldoorlog. Een oorlog die de boom overleefde, ondanks de bommenregen. Het Woodlab van UGent legt het verhaal van deze eik met zorg bloot.

Boom
view

Krijgen we de paling nog terug in ‘t groen?

Staat paling in ‘t groen straks niet meer op de menukaarten? Het zou zomaar eens kunnen, de glibberige vis is namelijk met uitsterven bedreigd. Reden genoeg voor UGent-onderzoeker Pieterjan Verhelst om in te grijpen. Hij zoekt manieren om de paling te redden: “De paling is deel van onze Vlaamse cultuur. Dat mogen we niet verloren laten gaan.”

Paling
view

De man die de hommel wil redden (en ons inspireert hetzelfde te doen)

Hommeldokter Dave Goulson zet zich al jaren in om de met uitsterven bedreigde hommel te redden. Pionierswerk, dat hem een eredoctoraat aan de UGent en lof van zijn promotor professor Guy Smagghe oplevert: “De interesse in bijen en hommels is internationaal gegroeid en dat is voor een stuk aan hem te danken.”

hommels
view

De 5 meest voorkomende spinnen in en rond je huis

Daar is de herfst, daar komen de spinnen! Voor Bram Vanthournout van de vakgroep Biologie is dit de mooiste tijd van het jaar. Samen met zo’n 5000 Vlaamse vrijwilligers onderzoekt hij in het citizen science project Spin-city hoe spinnen zich aanpassen aan het leven in de stad. Voor durfdenken.be dook Bram in zijn statistieken op zoek naar de spinnen die het vaakst werden opgemerkt.

Kruisspin
view