Carl Devos over zijn openingscollege: “De politiek is van ons!”

Carl Devos
25 september 2020 |

Bart De Wever, Paul Magnette, Maggie De Block, ... In de lijst namen van politici die al kwamen opdraven voor het jaarlijkse openingscollege van professor politicologie Carl Devos, geen jannekes en miekes. Wel politici die op het moment van hun college het ‘nu’ bepalen. “Het vertrekpunt: wat leeft er vandaag en wie is daar dé vrouw of man voor.”

De aanloop naar het komende openingscollege van 6 oktober was op zijn zachtst gezegd spannend. Professor Carl Devos: “Worst case was de boel ontploft en zaten er nieuwe verkiezingen aan te komen. Dan hebben ze al een goed argument om af te zeggen.” Hij kan er nog om lachen, maar het toont vooral dat de ‘relevantielat’ voor het openingscollege hoog ligt. De formule is simpel: ieder jaar geeft een toppoliticus (of meerdere) een ‘spreekbeurt’ in het kader van de eerste bachelor politieke wetenschappen. Ook dit jaar geen politici uit de marge, wel Conner Rousseau, Egbert Lachaert en Joachim Coens. Politici die wekenlang de weg plaveiden voor de fonkelnieuwe regering-De Croo.

 

Externe video URL

 

De schuld van Verhofstadt

Ergens in augustus begint hij aan de selectie. “Er zijn een aantal evidenties. De premier als er een nieuwe federale regering is bijvoorbeeld. Of een voorzitter van een partij die heel erg in de belangstelling staat. En dan is het proces vrij eenvoudig: ik pak mijn gsm, stuur een berichtje en wacht op antwoord.” In die vijftien jaar luidde dat geen enkele keer ‘nee’. Zelfs zonder uitnodiging willen politici komen. “Begin september krijg ik geregeld de vraag van bepaalde partijen of ik al een idee heb voor het openingscollege. En of ik hen eens niet wil uitnodigen. Dat is tof, maar zo werkt het uiteraard niet”, lacht Devos.

Het geeft vooral aan dat het openingscollege ondertussen uitgegroeid is tot een evenement met aanzien. Groter dan ooit voorzien: “Ik had nooit gedacht dat het zo’n omvang zou krijgen. Het is eigenlijk de schuld van de allereerste gast, toenmalig premier Guy Verhofstadt. Iemand die wel wat kent van politieke marketing. Samen met zijn woordvoerder kondigde hij het aan in de persbriefing van de regering en hij wilde ook nog wat gasten meebrengen. Het is volledig ontploft. Er stonden plots cameraploegen in het auditorium. Omdat er toen ook een crisis bezig was.” Het jaar erna kwam Herman Van Rompuy, op dat moment koninklijk opdrachthouder tijdens een formatiecrisis én totaal onbereikbaar voor de pers. Maar hij was wel bereid om het college te geven. “Zodra we naar het auditorium liepen, werden we omsingeld door camera’s en journalisten. Die twee edities hebben de toon gezet en dat is nooit meer veranderd.”

"Zodra we naar het auditorium liepen, werden we omsingeld door camera’s en journalisten. Die twee edities hebben de toon gezet en dat is nooit meer veranderd."
Carl Devos  /  Professor politicologie
67-33

Aparte dimensie

De eerste edities van het openingscollege waren ook echt nog de eerste les. “Omdat ik merkte dat studenten, nieuw aan de universiteit, zo onder indruk waren van alles dat de lesinhoud van mijn eerste les verloren ging. Ik zocht dus iets dat meer indruk maakte dan mijn inleiding. Later leerde ik dat veel eerstejaars helemaal overrompeld werden door heel dat mediacircus. Ze dachten dat ze in de verkeerde les zaten. Of dat het iedere week zo zou zijn. Daarom is het niet langer de eerste les, en bereid ik hen eerst wat voor.”

Openingscollege

De media-aandacht is leuk, maar daar draait het volgens Devos niet om. “Ik wil de realiteit het auditorium in trekken. Aan studenten tonen dat politici mensen van vlees en bloed zijn. Soms lijkt het wel alsof de Wetstraat een soort aparte dimensie is. Dat is dus niet waar. Een van de dingen die ik wil laten zien is dat de politiek van ons is, dat we vertegenwoordigd worden door onze gelijken. En natuurlijk gebruik ik het in de lessen erna. Wat zat erin? Of wat net niet? Studenten geven aan dat ze het tof en interessant vinden om deel uit te maken van zo’n evenement: ze zien wat de media maken van een politiek event waar ze zelf bij zitten. Maar hét criterium is of zij het interessant vinden.”

Sluimerend

Zelf noemt hij het college van 2020 ‘de corona-editie’. Want met beperkt publiek - “dat doet toch echt raar, zo’n kleine groep in zo’n groot auditorium.” Maar ook omdat het drie politici zijn die in een ongeziene formatieronde zitten, met corona als onuitgenodigde gast. Politici ook, die de laatste weken niet uit het nieuws weg te krijgen zijn. Toch is dat niet de eerste drijfveer om hen uit te nodigen: “Het gaat niet over de impact van het college, wel over de vraag: wat leeft er op dat moment en wie is nu dé vrouw of man. Ik probeer in te gaan op sluimerende thema’s die op tafel liggen. Wat zou je wel eens willen weten? Dit jaar zijn het drie nieuwe voorzitters van oude partijen. En alle drie zitten ze met dezelfde vraag: hoe maken ze hun partij opnieuw aantrekkelijk en relevant? Moeten zij per se doorgaan als aparte partijtjes? Of is herverkaveling nodig? Moet het kiesstelsel misschien omgegooid worden? Dat gesprek wil ik met hen hebben. Het is niet het hoofdthema in de Wetstraat, maar het is er wel sluimerend aanwezig.”

Beruchte college De Wever

Die drive om in de eerste plaats relevante politici uit te nodigen, doet ook discussies ontstaan over de sprekers. "Met Bart De Wever leefde dat heel hard, na zijn beruchte college over migratie. Vooral door de inhoud kwam daar veel reactie op. Ook vanuit de universiteit zelf. Maar ik ben niet verantwoordelijk voor de woorden en gedachten van de sprekers. Sterker, ik daag iedereen uit om eens uit te schrijven wat er in die colleges gezegd wordt. Als je dat op papier leest, zijn dat vaak inhoudelijk interessante uiteenzettingen. Het is voor mij een ondraaglijke gedachte dat de universiteit geen plek is waar een voorzitter of eender wie een politieke analyse mag brengen."

"Het is voor mij een ondraaglijke gedachte dat de universiteit geen plek is waar een voorzitter of eender wie een politieke analyse mag brengen."
Carl Devos  /  Professor politicologie
67-33

Hoe hard de discussies ook aangekomen zijn, Devos is niet van plan om het concept te laten varen. "Waar het voor mij om draait is om te laten zien dat het leven buiten de universiteit ook in de auditoria te vinden is. Dat een universiteit geen gesloten instelling is van een kleine groep mensen, maar onderdeel van de samenleving. De studenten en de lesgevers staan met hun twee voeten in de samenleving. Het zijn geen gescheiden werelden. En dat wat wij geen verafgelegen universum bestuderen, maar een tastbare nabije wereld, onze wereld: de politiek is ook van ons."

Openingscollege Bart De Wever
VOLG LIVE MEE

Volg het openingscollege van Carl Devos op dinsdag 6 oktober om 10 uur op de Facebookpagina van de UGent.

Lees ook

Onderwijs in ‘code rood’ aan de UGent

On Off

Waarom twijfel het fundament is van de wetenschap

GUM

Een richting, meerdere wegen: archeologie

Caroline Landsheere

Luchtfoto's verklikken oorlogslittekens in het Vlaamse landschap

Brustem