Anne-Sofie zoekt geneesmiddelen tegen kanker in de bodem van het bos

Als je onderzoeker Anne-Sofie De Rop niet op bureau of in het labo van de faculteit Bio-ingenieurswetenschappen vindt, is ze in het bos bodemstalen aan het nemen. In die bodem hoopt ze toekomstige geneesmiddelen te vinden tegen bijvoorbeeld kanker en diabetes.

“Als kind was ik altijd al geïnteresseerd in de natuur en de ruimte. Ik dacht er toen nog niet aan om onderzoeker te worden. Dat idee is er pas gekomen toen ik bio-ingenieur studeerde. Tijdens mijn studies vond ik het ongelofelijk fascinerend wat er allemaal in een klein stukje bodem zit.”

In haar onderzoek focust Anne-Sofie specifiek op bacteriën uit de bodem. “Die bacteriën produceren van nature stoffen die we kunnen gebruiken voor antibiotica en andere geneesmiddelen. Je moet die stoffen er gewoon uithalen.” (lacht)

Bodembacteriën als verborgen apotheek

De reden waarom bodembacteriën nuttige stoffen voor onze geneesmiddelen aanmaken zit in de overlevingsstrategie van de bacteriën. 

 “In één gram bodem zitten miljarden bacteriën. Die bacteriën willen allemaal overleven en zijn constant in competitie met elkaar. Daarom produceren ze chemische stoffen die bijvoorbeeld schimmels en bacteriën doden. Eén van die stoffen zijn antibiotica. De meeste antibiotica die vandaag op de markt zijn, komen van bodembacteriën.” 

“Zelf ben ik vooral op zoek naar mogelijkheden om nieuwe medicatie te ontdekken op basis van wat ik vind in bodembacteriën. Er zijn nog veel ziektes die we moeilijk kunnen bestrijden, zoals kanker of multiresistente bacteriën. Mijn papa heeft kanker gehad, dus dan komt die ziekte wel heel dichtbij. Mijn onderzoek zal hem niet kunnen helpen, maar ik hoop dat het uiteindelijk kan bijdragen aan een oplossing voor bepaalde vormen van kanker.”

Van veldwerk tot wiskundige modellen

De sleutel voor nieuwe geneesmiddelen zit dus misschien gewoon in de grond. Maar de nuttige deeltjes vinden is niet zo simpel als het klinkt. In één gram bodem zitten heel veel bacteriën, die op hun beurt heel veel stofjes produceren. 

“Ik moet goed weten wat ik zoek. Van de bodemstalen die ik neem, analyseer ik het DNA. Ik gebruik wiskundige modellen die me helpen om gericht te zoeken naar stofjes die zouden kunnen helpen in nieuwe geneesmiddelen tegen bijvoorbeeld kanker en diabetes. Die combinatie van bureau-, labo- en veldwerk vind ik fantastisch, zo hoef ik niet de hele tijd in het labo te staan en kan ik af en toe eens naar buiten.”

Een familie met passie voor bodembacteriën

Bodembacteriën zijn niet enkel een passie op het werk voor Anne-Sofie. Ook thuis kan ze er honderduit over praten. 

“Mijn oudere zus is ook bio-ingenieur en doet net als ik onderzoek naar bodembacteriën. Dat is niet iets dat we van thuis uit meekregen, maar misschien ben ik haar wel een beetje gevolgd toen ik een studiekeuze moest maken. We zijn allebei door ons onderzoek gepassioneerd. Onze ouders weten soms niet waarover we babbelen.” (lacht)