Onderzoeker ontwikkelt simulatietool voor meer duurzame veehouderij

Varken

Het energiegebruik in de veehouderij kan veel duurzamer. Onderzoeker Manon Everaert ontwikkelt een simulatietool waarmee veehouders de baten kunnen berekenen van verschillende duurzame energietechnieken. Door gerichter te investeren, krijgen ze een win-win op economisch én ecologisch vlak.

Enkele cijfers

  • Het overgrote deel van de energie in de wereldwijde veehouderij is afkomstig uit fossiele brandstoffen. Slechts 4% van de energie komt uit hernieuwbare energiebronnen.
  • Ter vergelijking; de wereldwijde integratie van hernieuwbare energiebronnen ligt rond de 30%; de Europese Unie streeft naar 45%.
  • Uit een voorafgaande bevraging bij 40 varkenshouders bleek dat maar liefst 75% hun stallen verwarmt met stookolie. Maar 75% investeerde ook al in zonnepanelen.
  • Een voorbeeld: een stal die 1000 varkens huist, verbruikt jaarlijks zo'n 115 megawattuur elektriciteit en 220 megawattuur aardgas. Dat is ongeveer 30 keer meer elektricteit en 20 keer meer aardgas dan een gemiddeld Vlaams gezin van 2 à 3 personen.
  • Daarmee houdt de veehouderij het midden tussen grote industrie en gezinnen.

Warme biggen en frisse koeien

Manon Everaert onderzoekt hoe veehouders fossiele brandstoffen kunnen vervangen door duurzame energietechnieken. “Er is veel energie nodig in de veehouderij”, duidt Manon. “Onder andere voor een comfortabel stalklimaat, ventilatie voor propere lucht, voedingsinstallaties, melkrobots, melkkoeling en verwarming voor biggetjes en kuikens.”

“Het gebruik van fossiele brandstoffen in de veehouderij zal de komende jaren moeten dalen. Net zoals de andere sectoren is ook de landbouw en veeteelt bezig met de Europese streefdoelen qua integratie van duurzame energie, en reductie van het energiegebruik. Tijdens de energiecrisis bleek dat veehouders erg afhankelijk zijn van de energieprijzen."

Struikelblokken voor duurzame energie

Hoewel het grootste deel van de bevraagde veehouders al zonnepanelen had, bleken er nog struikelblokken te zijn om meer te investeren in duurzame energie: de grote installatiekost, onvoldoende kennis over de beschikbare technieken, en onduidelijke wetgeving.

"Daarom ontwikkelen we een interactieve tool die veehouders helpt overstappen op hernieuwbare energiebronnen.”

Illustratie van een laptop met zwart editeervlak op het scherm

In de tool kunnen veehouders hun huidige energie-installatie vergelijken met alternatieven en zien ze de terugverdientijd, installatiekost en gereduceerde uitstoot.

Simuleer en vergelijk

Voor de ontwikkeling van de simulatietool haalde Manon haar inspiratie bij de Varkenscampus van ILVO, de UGent en HoGent in Melle. ILVO is, net als de UGent, partner in het Europees project. 

“Achter de tool die ik ontwikkel zitten twee verschillende simulatiemodellen.”, verduidelijkt Manon. “De eerste om de energievraag (warmte en elektriciteit) per uur voor verschillende types stallen te verkrijgen. De tweede om die vraag te beantwoorden met hernieuwbare energietechnieken en hun ecologische en economische impact.

Zo kan een veehouder zijn huidige energie-installatie vergelijken met alternatieven zoals zonnepanelen, warmtepompen, windturbines, zonnecollectoren, thermische opslag en elektrische batterijen.

De gebruiker ziet voor elk scenario de terugverdientijd, de installatiekost en de gereduceerde uitstoot. Bovendien kan je spelen met  de groottes en capaciteiten van de installaties, afhankelijk van de beschikbare plaats op hun bedrijf.”

Op zoek naar case studies

“Ik zit in het tweede jaar van mijn doctoraat, dus ik heb nog wat werk voor de boeg. Voor de huidige tool werkte ik met een testopstelling van de onderzoeksstal, maar nu wil ik case studies uit de praktijk uitwerken: 3 varkensstallen, 3 kippenstallen en 3 koeienstallen. Die moet ik nog vinden, dus geïnteresseerde veehouders mogen me zeker contacteren en de enquête invullen!”

Cool Energy Event

Op 18 juni 2024 stelt Manon haar simulatietool en het RES4LIVE-project, voor op het Cool Energy Event. Daar presenteren onderzoekers Lotte De Prekel en Renée De Baets ook 'Coolpigs’ en ‘Coolchicks’. Die projecten onderzoeken haalbare maatregelen om hittestress bij varkens en pluimvee te voorkomen.

Manon Everaert in de stal met biggetje in de armen

Manon Everaert studeerde Fysica en Sterrenkunde aan de faculteit Wetenschappen en volgde in haar laatste jaar een aantal vakken bij de opleiding Ingenieurswetenschappen uit interesse voor een meer toegepaste carrière. Ze is sinds 2022 doctoraatsonderzoeker bij de UGent (faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur, onderzoeksgroep Applied Thermodynamics and Heat Transfer) en verbonden aan het ILVO (Instituut voor Landbouw, Visserij en Voedingsonderzoek, eenheid Technologie en Voeding) onder begeleiding van promotoren prof. dr. ir. Steven Lecompte (UGent) en Dr. Ir. Jarissa Maselyne (ILVO).

33-67

Lees ook

'Belgische Nobelprijs’ voor pionierswerk van professor Veronique Van Speybroeck

Professor Veronique Van Speybroeck behoort tot de wereldtop met haar onderzoek naar duurzame technologieën. Voor het plaveien van de weg naar groenere chemische bouwstenen van onze maatschappij wint ze de prestigieuze Francqui-Prijs voor Exacte Wetenschappen.

Veronique Van Speybroeck
view

Belangrijke stap naar duurzame scheepvaart dankzij UGent-onderzoek

Er is eindelijk een haalbare oplossing voor duurzame scheepvaart in de maak. De allereerste sleepboot op groene methanol, ontwikkeld door UGent-onderzoekers in samenwerking met het bedrijf Anglo Belgian Corporation, is klaar om de maritieme wereld te veroveren én te inspireren.

Metathug
view

Moeten we ons zorgen maken over de vogelgriep?

Zorgwekkend nieuws uit de Verenigde Staten. Daar is het vogelgriepvirus overgegaan van vogels op runderen, en zelfs op een mens. Hoe zit het bij ons? We stelden onze vragen aan professor Jeroen Dewulf, epidemioloog aan de faculteit Diergeneeskunde.

Vogelgriep
view

Wat kikkers ons kunnen leren over de oorsprong van menselijk haar

Wanneer in de evolutie ontstonden haar en nagels? UGent-onderzoeker Kris Vleminckx toont aan dat het genetische programma om een mensenhaar te maken wel vijftig miljoen jaar ouder is dan gedacht.

Kikker
view