Bloeien hyacinten en narcissen door 'lentekriebels'?

Hallerbos

De wilde hyacint tovert ook dit voorjaar meerdere bossen om tot sprookjesachtige bloementapijten. Een schitterend voorjaarstafereel dat zich afspeelt in een voor de rest nog kaal en stil bos. Hoe weten voorjaarbloeiers dat het tijd is om naar boven te komen? Hebben ze last van lentekriebels? Of speelt er iets anders?

“Voorjaarbloeiers zoals hyacinten, krokussen, narcissen en sneeuwklokjes zijn ‘voorjaarsgeofyten’. Ze hebben zich aangepast aan een leven dat zich tijdens de winter enkel onder de grond afspeelt. Om de barre winter door te komen, slaan ze hun suikerreserves op in wortelstokken of knollen”, vertelt professor Kathy Steppe.

Maar die reserves volstaan niet om hun groeicyclus te voltrekken? “Neen, ze moeten zelf nieuwe voedingsstoffen aanmaken. Dat kan alleen als ze bovengronds ontluiken en blaadjes ontwikkelen die aan fotosynthese doen. Ze wachten het meest gunstige moment af om hun kopje boven de grond te steken en optimaal van de zonnestralen te genieten.”

Inwendige klok

Hebben voorjaarsbloeiers dan een inwendige klok?Planten hebben een biologische tijd, die niet draait op uren, maar op temperatuursommen. Dit wordt de dag-gradensom genoemd. Doordat de dagen in de lente langer worden, zijn er meer uren zon, stijgt de temperatuur en dus de dag-gradensom. Planten monitoren voortdurend deze som. Als door de warmere temperatuur een bepaalde dag-gradensom bereikt wordt, is dat hét teken voor de voorjaarsbloeiers om in actie te schieten.”

Groeiboost

De plant bereikt de perfecte omstandigheden om de groeicyclus in sneltempo te vervolmaken. “Absoluut. Ze spreken hun laatste reserves nu aan om het plantje een levensnoodzakelijke groeiboost te geven. Eerst de stengel, dan de bladeren en als laatste de bloemen. Eens er bladeren zijn, zijn de voorjaarsbloeiers in staat om zelf aan fotosynthese te doen en zichzelf te voorzien van voedingsstoffen”, legt de onderzoeker uit.

De timing is cruciaal. “Ze moeten hun levenscyclus voltrekken vóór de bomen in blad staan. Doen ze dat niet, snoepen de boombladeren het licht van de voorjaarsbloeiers af, wat hun overlevingskans drastisch vermindert. De dag-gradensom voor voorjaarsbloeiers ligt daarom een pak lager dan voor bomen.”

Krokussen, hyacinten, narcissen en sneeuwklokjes kondigen dus écht de komst van de lente aan.

Read also

Bio-engineer uses trees as bio-air conditioners

Since May, the Belgian pavilion at the Biennale Architettura 2025 in Venice has been home to a unique experimental setup: Building Biospheres. For three months now, visitors have been experiencing how a planting area with 250 subtropical plants and trees creates a pleasant indoor climate.

Airco van de toekomst
view

A ‘tree’mendous tale of natural resilience

What if trees could talk? Well, every so often they do. In doing so, they give a glimpse of the past. For example, a 250-year-old oak in the castle grounds at Elverdinge near Ypres tells us more about the First World War. The tree survived this war, despite the incessant bombs. The Woodlab at Ghent University tells us the touching story of this oak tree.

Boom
view

Nine things you never knew about mushrooms (or should we call them fungi? Or moulds?)

Autumn is the season for mushrooms – they are everywhere, and certainly growing in abundance in forests. But did you know that the mushrooms you see are just a very small part of a vast, gigantic, mainly subterranean network? And that without this network, other plants simply wouldn’t be able to survive?

Panteramaniet
view

Birds return from the south: how do they know where to go?

The advent of spring also means the return of many migratory birds after a winter in warmer countries. But in journeys that are often thousands of kilometres long, how do these birds find their way? Not with Waze or Google Maps, but thanks to the sun, a kind of built-in compass and highways.

Vogels
view