Maarten Boudry focust op complotdenken in openingscollege

header durfdenken

Complottheorieën tieren welig op het internet, en zijn niet altijd onschuldig. In zijn tweede openingscollege als houder van de leerstoel ‘Etienne Vermeersch’ gaat wetenschapsfilosoof Maarten Boudry dieper in op de valkuilen van complotdenken.

Van wilde verhalen over het coronavirus en de vaccins, over een inside job bij de aanslagen op de Twin Towers tijdens 9/11 tot een valse maanlanding. Er doen heel wat complottheorieën de ronde en het internet lijkt de ideale voedingsbodem om die te doen groeien en bloeien.

We gaan er vaak van uit dat enkel paranoïde mensen complotdenkers kunnen zijn, maar dat klopt niet. Maarten Boudry: “Iedereen is vatbaar voor complottheorieën, door de manier waarop ons brein werkt, en door de aantrekkingskracht van de theorieën zelf. Toch zijn complottheorieën niet onschuldig. In deze pandemie heeft complotdenken letterlijk mensenlevens gekost.”

9/11 was an inside job

Complotdenken bestaat alvast in heel wat gradaties. De Amerikaan Jesse Ventura is er bijvoorbeeld, net als veel andere Amerikanen, van overtuigd dat 9/11 een inside job was. Dat betoogt hij ook in dit interview met Piers Morgan op CNN.

Filosoof Johan Braeckman ziet er verschillende zaken in terugkomen die typisch zijn voor complotdenkers, en wijst ook op de rol van algoritmes en sociale media:

Externe video URL
67-33

Corona: complot of niet?

Een heel ander verhaal zien we bijvoorbeeld in dit interview van het Nederlandse kanaal ‘De Nieuwe Wereld’, waarin Marlies Dekkers onder meer kritisch over het coronabeleid praat met Daan de Wit. “Kritiek op het beleid is niet noodzakelijk ingegeven door complotdenken”, aldus Boudry. “Maar de grens is soms dun. Als het echt klopt dat de coronavaccins veel meer nevenwerkingen hebben dan de overheid toegeeft, dan wordt dat kennelijk doodgezwegen. Dat lijkt al sterk op een samenzwering.”

Prof. Isabel Leroux-Roels, vaccinologe, merkte daarover het volgende op:

Externe video URL
67-33

Kritisch denken

“Het is belangrijk om kritisch te kijken naar allerlei beweringen”, zegt Boudry. “Maar het is minstens even belangrijk om ook je eigen opvattingen kritisch te bevragen. Dat is een typische valkuil waar complotdenkers geregeld last van hebben. Ze twijfelen aan alles, behalve aan zichzelf.”

Bekijk hieronder het openingscollege:

Externe video URL

Lees ook

Wat doen studentenvertegenwoordigers voor jou?

Saïd Mabrouk

Groenten die hoger mikken: de toekomst van de stadstuinbouw begint in Roeselare

Agrotopia

Bestaand medicijn kan oplossing zijn voor ‘onbehandelbare’ tumoren

Desmoide tumor

Eén richting, meerdere wegen: burgerlijk ingenieur

Brigitte