Extra kansen voor jonge kankeronderzoekers

CRIG

Kankeronderzoeker Celine Everaert ontwikkelt momenteel een belangrijke test die moet helpen kankerpatiënten beter te behandelen. Dat kan ze doen dankzij een beurs, die er kwam door giften en nalatenschappen.

De bloedtest die professor Celine Everaert ontwikkelt, bepaalt wie baat heeft bij immunotherapie en wie niet. Want de therapie is niet bij iedereen even succesvol: bij drie op de tien longkankerpatiënten bijvoorbeeld werkt de meest gebruikte vorm van de behandeling niet.

De test kan een groot verschil maken in het bepalen van de juiste behandeling. “We willen elke patiënt matchen met het juiste medicijn”, legt Celine uit. “Zo verliezen we geen kostbare tijd, en kunnen we veel beter en gerichter behandelen. Precisiegeneeskunde noemen we dat.”

De mysteries van immunotherapie

Celine is een van de vele jonge toponderzoekers binnen het CRIG, voluit Cancer Research Institute Ghent. Hun missie? Kanker genezen, en dat door alle mysteries van de ziekte te ontrafelen. Zoals die rond immunotherapie, een behandeling die erg effectief is in de bestrijding van heel wat vormen van kanker.

Immunotherapie helpt ons immuunsysteem om kankercellen op te ruimen. Celine: “Dat werkt zo: kankercellen ontstaan door foutjes in het DNA. Cruciale genen zijn aangetast, en de cellen slaan op hol. Normaal gezien vernietigt ons immuunsysteem ‘slechte’ cellen, maar omdat kankercellen zich vermommen als normale cellen, kunnen ze ongestoord verder groeien. Immunotherapie stimuleert ons immuunsysteem om die kankercellen wél te herkennen en aan te vallen. Maar dat werkt dus niet bij iedereen.”

Celine Everaert

Celine Everaert: "We willen elke patiënt matchen met het juiste medicijn. Zo verliezen we geen kostbare tijd, en kunnen we veel beter en gerichter behandelen. Precisiegeneeskunde noemen we dat.”

67-33

Een en ander heeft te maken met de samenstelling van onze immuuncellen en hun eigenschappen. Celine: “Maar we weten nog niet welke er nodig zijn en welke eigenschappen ze moeten hebben om de behandeling te doen slagen. Dat wil ik dus achterhalen.”

Ze doet dat aan de hand van epigenetica, het vakgebied dat zich bezighoudt met de extra informatie die - letterlijk - bovenop ons DNA te vinden is. Want ons DNA bevat niet alleen een code voor duizenden genen, maar ook genschakelaars die bepalen of genen actief zijn. Celine: “Die interesseren mij: vertonen de genschakelaars in immuuncellen van patiënten die reageren op immunotherapie andere patronen of niet? Die informatie gebruik ik om een bloedtest te ontwikkelen.”

Wat is het CRIG?

Het CRIG, voluit ‘Cancer Research Institute Ghent’, brengt meer dan 500 onderzoekers samen uit de UGent, het UZ Gent en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB-UGent). CRIG stimuleert de samenwerking tussen verschillende disciplines, om zo het onderzoek te versnellen en nieuwere en betere behandelingen te ontwikkelen.

Jonge onderzoekers vallen vaker uit de boot

Om tot dat punt te komen, zijn veel middelen nodig. “Kankeronderzoek is duur, heel duur, en hangt af van beurzen”, zegt CRIG-voorzitter professor Olivier De Wever. “Het geld dat bij het CRIG binnenkomt, onder andere via giften en testamenten, gaat dan ook naar dat broodnodige onderzoek.”

Voor klassieke financieringen vallen jonge, beloftevolle onderzoekers sneller uit de boot. “Dat komt omdat ze zich nog niet bewezen hebben of omdat hun onderzoeksproject innovatief is”, getuigt Celine. Olivier: “Daarom organiseren we een speciale CRIG-beurs om die jonge onderzoekers toch een duwtje in de rug te geven.”

Olivier De Wever

Olivier De Wever: “Kankeronderzoek is duur, heel duur, en hangt af van beurzen. Het geld dat bij het CRIG binnenkomt, onder andere via giften en testamenten, gaat dan ook naar dat broodnodige onderzoek.”

CRIG-beurs als hefboom

“Een CRIG-beurs kan je als hefboom zien voor verdere beurzen”, vult hij aan. “Veel onderzoekers die een CRIG-beurs kregen, ontvingen daarna een belangrijke beurs voor wetenschappelijk onderzoek. Om in aanmerking te komen voor zo’n beurs moet je al met veelbelovende data kunnen uitpakken.

Steun is met andere woorden onmisbaar. Dat beseft ook Celine. “Om financiële middelen te krijgen, moet je kunnen aantonen dat je onderzoeksproject haalbaar is. Daar is vooronderzoek voor nodig. Dankzij een CRIG-beurs kan je dat vooronderzoek al voeren.”

Zelf kon Celine in 2021 op die manier de bloedtest verder uitwerken. Celine: “De techniek die ik wil toepassen, kost veel en de impact was nog onbekend: we hadden ze nooit eerder gebruikt.”

33-67

Onmisbare ervaring voor jonge talenten

Sinds de beurs gaat het snel voor Celine: intussen ontving ze heel wat andere beurzen, en sinds een aantal maanden is ze aangesteld als professor. Haar onderzoek legt ze trouwens in heldere taal uit, in een filmpje op YouTube.

“We presenteren de resultaten van onderzoek via video's, zodat mensen kunnen zien wat er gebeurt met het geld dat ze schenken aan het CRIG”, verduidelijkt Olivier. “Daarnaast houden we hen op de hoogte via nieuwsbrieven, onze website en sociale media, en organiseren we labobezoeken.”

“De CRIG-beurzen zorgen meteen ook voor een leerrijk traject voor jonge onderzoekers”, vervolgt Olivier. “Ze presenteren hun resultaten eerst schriftelijk, en verdedigen die dan voor andere onderzoekers. Dat levert heel interessante en leerrijke discussies op. Zelfs wie uiteindelijk geen beurs ontvangt, leert veel bij.”

Wil je meer weten over het onderzoeksproject van Celine? 

In dit filmpje legt ze het heel helder uit.

Externe video URL

Celine Everaert is zowel postdoctoraal onderzoeker als professor aan de vakgroep Biomoleculaire Geneeskunde, en bestudeert onder andere de genetica van immuuncellen. Ze is verbonden aan het CRIG en VIB-UGent. Eerder verbleef ze als gastonderzoeker aan het Broad Institute of MIT en Harvard.

Olivier De Wever was de voorbije drie jaar voorzitter van het CRIG. Als professor voert hij onderzoek aan het Laboratorium voor Experimenteel Kankeronderzoeker, een onderdeel van het CRIG. Zijn academische carrière focust op begrijpen hoe de omgeving van een tumor de groei van kanker beïnvloedt.

Meer weten over hoe je de UGent kan opnemen in je testament?

Contacteer Elien Wanzeele (09 264 33 88) of Terry Ediers (09 264 83 31), zij begeleiden je in alle discretie en zorgen voor jouw gemoedsrust dat alles goed geregeld is.

Lees ook

Testament maakt het verschil bij kinderen met motorische ontwikkelingsstoornis

Ooit al gehoord van DCD? Bijna één op de vier huisartsen alvast niet. Nochtans komt het vaak voor en is een vroege detectie noodzakelijk om de impact te beperken. Dankzij het geld van een testament zetten UGent-onderzoekers de aandoening nu op de kaart.

DCD
view

Biedt stoelgang een behandeling voor parkinson?

Een recente studie naar de ziekte van Parkinson toont aan dat een stoelgangtransplantatie een waardevolle nieuwe behandeling kan zijn. “Het biedt een potentieel veilige, doeltreffende en kostenefficiënte manier om de symptomen en de levenskwaliteit van miljoenen mensen te verbeteren. Een ‘bacteriepil’ zou de stoelgangtransplantatie misschien wel vervangen. Maar er is meer onderzoek nodig.”

Professor Vandenbroucke en Santens
view

Onderzoeker strijdt tegen vervelende bijwerking van borstkankerbehandeling met innovatieve contrastvloeistof

1 op de 9 vrouwen in België krijgt borstkanker. De behandeling gaat vaak gepaard met de inspuiting van een radioactieve vloeistof en blauwe kleurstof waarvan de borst jarenlang blauw kan kleuren. Om dat te vermijden werkt UGent-onderzoeker Loren Deblock aan een nieuwe contrastvloeistof gemaakt van… nanokristallen.

Loren Deblock
view

Erfenis voor meer vrouwelijke wetenschappers

Vrouwen ontwikkelen en ontdekken al eeuwen baanbrekende dingen. Toch krijgen zij daar amper erkenning voor. Dat moet anders, vond een anonieme vrouwelijke wetenschapper. Ze schonk een deel van haar erfenis aan de onderzoeksgroep van professor Frank Verstraete met als doel vernieuwend onderzoek door vrouwen te stimuleren.

Vrouwelijke wetenschappers
view