Van denken naar durven: over kansen grijpen en met kleine stapjes je leven veranderen

Stel: je wil iets veranderen in je leven. Stoppen met roken, vermageren, een andere job. Hoe pak je dat aan? “Denken is de eerste stap. Maar je moet vooral durven. Hoe? Door kansen te durven zien en grijpen, of door serendipiteit”, betoogt professor Ann Buysse en decaan van de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen.

De zon scheen. Professor Ann Buysse was, zoals vaak, haastig van de ene afspraak naar de andere aan het wandelen. Tot een voorbijganger haar aansprak. Plots, zomaar. Op dat moment kon ze twee dingen doen. Haar haastige zelve blijven, of tijd nemen voor een babbel. Ze koos voor het tweede. Het werd een van de mooiste ontmoetingen in haar leven.

Serendipiteit of ‘slim geluk’

Als je bepaalde patronen hebt die je wil doorbreken – zoals een haastig en druk leven – kan je dat volgens de psychologie op twee manieren aanpakken. Je kan terugkijken naar het verleden, en op zoek gaan naar verklaringsmechanismen. Dan focus je op wat verkeerd loopt, en hoe je het beter aanpakt. Dat werkt, maar er is ook een alternatief.

Ann: “De tweede optie is dat je naar de toekomst kijkt. Dat je jezelf de vraag stelt: hoe kan ik in kleine stapjes veranderen? Dat is de positieve benadering, gericht op verandering, en uit wetenschappelijk onderzoek blijkt die ook effectief.” In die benadering kan serendipiteit een grote rol spelen.

Serendipiteit is een ander woord voor ‘slim geluk’. De manier waarop je met kansen omgaat, bepaalt je leven. Kansen zien, initiatief nemen en actie ondernemen. Ann: “Grijp de kansen die op je pad komen, hoe klein ze ook zijn. Soms veranderen ze je dag, soms niet. Soms bepalen ze, stap voor stap, je hele leven.”

Neem kleine stapjes uit je comfortzone

Hoe je dat concreet doet? “Mensen denken soms dat ze hun hele leven moeten omgooien als ze iets willen veranderen. Of dat ze één groot doel voor ogen moeten hebben. Ze willen vermageren, bijvoorbeeld, en beginnen een onmogelijk dieet of nemen een fitnessabonnement. En dat houden ze dan twee maanden vol.”

“Maar om iets te veranderen”, zegt Ann, “kan je ook kleine stappen nemen. Denk: wat is de kleinste stap die ik kan zetten om mijn doel te behalen? Durf tegelijkertijd tijdens die weg kansen zien, durf ze te grijpen. En kom uit je comfortzone. Heb oog voor de opportuniteiten op je pad.”

Ann had haar geluk in handen toen ze op die zonnige dag een gesprek aanknoopte met de toevallige voorbijganger. “Dat was iets heel kleins, maar heeft me op dat moment wel veranderd. Door dat gesprek veranderde mijn gemoed die dag”, legt ze uit. “Natuurlijk moet je beducht zijn voor risico’s en gevaren. Maar als je patronen wil doorbreken, als je dingen wil veranderen in je leven, moet je af en toe uit je comfortzone treden en kansen grijpen waar je niet naar op zoek was.”

Geen groot plan

“Als mensen terugkijken op de dingen die ze verwezenlijkt hebben, zie je wel eens dat ze meestal geen groot plan volgden, maar dat ze en cours de route opportuniteiten aangrijpen”, vervolgt ze. “Dat gaat over kleine beklijvende dingen, zoals een cursus volgen, een boek lezen, een gesprek aanknopen, of meestappen in een project. Dat was ook zo bij mij. Ik had vroeger nooit gedacht dat ik ooit prof zou worden. Mijn hele carrière is gestoeld op durven springen, kansen aangrijpen en volhouden.”